Teknik SEO denetimi: Arama performansını engelleyen sorunları bulun

Teknik SEO denetiminin amacı ve kapsamı

Teknik SEO denetimi, bir sitenin arama motorları tarafından nasıl keşfedildiğini, tarandığını, oluşturulduğunu ve dizine eklendiğini etkileyen altyapı sorunlarını sistematik olarak tespit etmeye odaklanır. Hedef, arama görünürlüğünü kısıtlayan veya yanlış sinyaller gönderen teknik engelleri bulmak ve hangi düzeltmelerin en fazla faydayı sağlayacağını önceliklendirmektir.

Crawl, index ve rank: Ayrımı net tutun

Denetim sırasında üç kavramı net ayırın: crawling (tarama), indexing (dizine ekleme) ve ranking (sıralama). Tarama, arama botlarının URL keşif ve içerik çekme sürecidir; dizine ekleme, çekilen içeriğin saklanıp aranabilir hâle gelmesidir; sıralama ise dizindeki içeriklerin sorgulara göre sıralanmasıdır. Bir sayfa taranıyor ama dizine eklenmiyorsa incelemeniz gereken noktalar farklıdır (ör. meta robots, canonical, içerik kalitesi) — bu adımların her biri için ayrı doğrulama yöntemleri kullanın.

Denetimin mekanikleri: hangi kontroller yapılır?

Aşağıda temel kontrol alanlarını, her biri için ne kontrol edeceğinizi ve doğrulama araçlarını bulacaksınız.

1) Erişilebilirlik ve sunucu yanıtları

Sayfaların doğru HTTP durum kodu döndürdüğünden ve istenmeyen yönlendirmeler veya zaman aşımı sorunları olmadığından emin olun. Hızlı kontroller için:

• Başlıkları kontrol etmek için: curl -I https://example.com/sayfa — bu sadece yanıt başlıklarını döndürür.

• Bir sayfanın belirli bir user-agent için döndüğü HTML’i görmek isterseniz: curl -A "Googlebot" https://example.com/sayfa (bu, sunucunun user-agent tabanlı farklı içerik sunup sunmadığını test etmenizi sağlar).

2) robots.txt ve tarama engelleri

robots.txt dosyası ve sunucu tarafı erişim sınırlamaları tarama keşfini engelleyebilir. robots.txt'nin doğru konumda ve beklenen kuralları içerdiğini kontrol edin; ayrıca X-Robots-Tag başlıklarının sayfaları istemeden noindex veya noarchive yapmadığını doğrulayın. Google'ın URL'lerini kendi siteniz için kesin kontrol etmek amacıyla Google Search Console URL Inspection kullanın; üçüncü taraf siteler için curl ve doğrudan HTTP başlık kontrolü yapabilirsiniz.

3) Meta robots, canonical ve yinelenen içerik sinyalleri

Meta robots etiketi (<meta name="robots" content="noindex">) veya HTTP X-Robots-Tag başlıkları sayfaların dizine girmesini engelleyebilir. Canonical uygulamalarının doğru hedefe işaret ettiğini doğrulayın ve self-canonical hatalarını arayın. Kaynak sayfanın ham HTML'inde ve tarayıcıda render edilmiş DOM'da canonical etiketinin eşleştiğini kontrol edin.

4) XML sitemap ve keşif sinyalleri

XML sitemap'ın güncel ve yalnızca indekslemek istediğiniz URL'leri içerdiğinden emin olun. Google Search Console'daki Sitemaps raporu ve doğrudan sitemap dosyasının kendisiyle karşılaştırma yapın. site: operatörü üçüncü taraf sayfaların indekslenme göstergesi için kullanılabilir, ancak site: sorgusunun kesin bir doğrulama olmadığını unutmayın.

5) Mobil uyumluluk ve render

Google, Googlebot Smartphone ile tarama yaparak mobil sürümü birincil temel olarak kullanmaktadır (varsayılan tarayıcı davranışı Temmuz 2024 itibarıyla tamamlanmıştır). Bu nedenle mobil ve masaüstü arasında içerik ve yapı parity'si (eşdeğerlilik) önemlidir. URL'leri kendi siteniz için Google Search Console URL Inspection ile kontrol edin; render ve görünürlüğü doğrulamak için Chrome DevTools'un Elements ve Network panellerini kullanın.

6) Performans ve oluşturma (rendering) sorunları

Core Web Vitals, sayfa deneyimi sinyalleri ve JavaScript ile oluşturulan içerik, dizine ekleme ve sıralama üzerinde dolaylı etkiye sahip olabilir. Sunucu yanıt süreleri, büyük JavaScript paketleri ve kritik kaynakların gecikmesi render süresini uzatır. Lighthouse, Chrome DevTools ve gerçek kullanıcı ölçümleri (RUM) ile sorunları tespit edin.

7) Yapılandırılmış veri ve zengin sonuç hataları

Structured data hataları zengin sonuçların gösterilmesini engelleyebilir. Rich Results Test ve Schema Markup Validator ile JSON-LD/microdata doğrulayın ve Search Console'daki zengin sonuç raporlarına bakın.

8) Sunucu logları ve tarama bütçesi analizi

Sunucu erişim logları, botların hangi sayfaları ne sıklıkla taradığını gösterir ve gereksiz tarama harcamalarını ortaya çıkarır. Log analizinde Googlebot davranışı, 4xx/5xx oranları ve çok sayıda boşa giden tarama (ör. parametreli URL’ler) dikkat edin. Bu analiz, tarama bütçesinin verimli kullanılıp kullanılmadığını anlamak için gereklidir.

Denetimde kullanabileceğiniz araçlar ve pratik doğrulamalar

Kısa liste — her biri için tipik kullanım:

• Google Search Console URL Inspection: Kendi sitenizde URL'nin Google tarafından nasıl görüldüğünü doğrulayın (dizine ekleme durumu, mobil render, canonical).
• Rich Results Test ve Schema Markup Validator: Yapılandırılmış veri ve zengin sonuç hatalarını kontrol edin.
• Chrome DevTools (Elements, Network, Coverage): Gerçek zamanlı render, kaynak yükleme ve gizli DOM sorunlarını inceleyin.
• curl ve sunucu log analizi: Raw HTTP başlıkları ve sunucu tarafı erişim kayıtları ile doğrulama yapın (curl -I ve curl -A örneklerini yukarıda görebilirsiniz).
• Bing Webmaster Tools Site Explorer: Bing görünürlüğü ve tarama sorunları için.

Backlink'ler ve üçüncü taraf yayıncı sayfalarının doğrulanması

Bir backlink'in SEO değeri, yayıncı sayfanın dizine ekilebilirliği, editoryallik ve kontekst ile yakından ilişkilidir. Üçüncü taraf yayıncıya erişiminiz olmadığında doğrulama için kullanabileceğiniz dışa dönük yöntemler şunlardır:

• Yayıncı sayfasının ham HTML'inde linkin bulunduğunu curl veya tarayıcı 'view-source' ile kontrol edin.
• Tarayıcıda render edilmiş DOM'u kontrol ederek linkin JavaScript ile sonradan eklenip eklenmediğini tespit edin (Chrome DevTools Elements).
• Yayıncı sayfasının Google ölçeğinde dizinde olup olmadığına dair işaretler için site: operatörünü kullanın — site: operatörü kesin bir gösterge değildir ama bir ilk bakıştır.

Link niteliklerine dair temel HTML örnekleri:

• Normal link: örnek

• Sponsorlu (ücretli) link: örnek

• Kullanıcı tarafından oluşturulan içerikteki link: örnek

Not: "dofollow" diye bir HTML attribute yoktur; bir link sadece rel=nofollow, rel=sponsored veya rel=ugc içermiyorsa normal bir link olarak değerlendirilir. Ayrıca Google, 2019'dan beri rel=nofollow'u bir ipucu (hint) olarak ele almaktadır; bunun nasıl değerlendirileceği kesin ve her zaman aynı değildir.

Yaygın hatalar ve çözüm yolları

Sorun: Sayfa taranıyor ama dizinde görünmüyor

Kontroller: meta robots veya X-Robots-Tag noindex; yanlış canonical başka bir sayfaya işaret ediyor; içerik düşük kaliteli veya duplicate sınıfında değerlendiriliyor. Doğrulama: URL Inspection ile Google'ın neden dizine eklemediğini kontrol edin, ardından canonical ve noindex etiketlerini gözden geçirin.

Sorun: Botlar gereğinden fazla aynı kaynakları tarıyor

Kontroller: parametreli URL'ler, filtreleme kombinasyonları veya session ID'ler taramayı artırabilir. Çözüm: sunucu loglarından en sık taranan URL'leri bulun, robots.txt ile uygunsuz taramayı engelleyin veya URL canonicalization ve sitemap temizliği ile gereksiz URL'leri azaltın.

Sorun: JavaScript ile oluşturulan içerik arama sonuçlarında görünmüyor

Kontroller: sunucunun ilk yüklemede anlamlı HTML göndermesi gerekiyor; kritik içerik yalnızca client-side rendering ile geliyorsa botlar bunu görmeyebilir veya geç görebilir. Doğrulama için Chrome DevTools'ta 'Disable JavaScript' ile sayfanın temel içeriğinin server-rendered olup olmadığını test edin ve URL Inspection'ın 'rendered HTML' çıktısını kontrol edin.

Denetim çıktılarını önceliklendirme ve raporlama

Her tespit için etki + uygulanma maliyeti matrisine göre öncelik verin: (1) arama görünürlüğünü doğrudan engelleyen konular, (2) tarama bütçesini boşa harcayanlar, (3) sayfa deneyimini zayıflatanlar. Raporunuzda her sorun için yeniden üretme adımı, önerilen düzeltme, varsayılan risk açıklaması ve doğrulama adımını ekleyin.

Sıkça Sorulan Sorular