Yapılandırılmış veri SEO: Şema işaretleme rehberi
JSON-LD şema uygulaması, doğrulama ve hata giderme adımlarıyla yapılandırılmış veri SEO'yu uygulamalı olarak öğrenin.

Yapılandırılmış veri nedir ve neden kullanılır?
Yapılandırılmış veri, arama motorlarına sayfadaki öğelerin (ör. makale, etkinlik, ürün, yorum) ne anlama geldiğini makine tarafından okunabilir bir biçimde söyleyen işaretlemedir. Bu işaretleme, arama sonuçlarında zengin görünümler (rich results), snippet türleri veya bilgi kartları için arama motorlarının içeriği daha doğru eşleştirmesine yardımcı olur. Ancak yapılandırılmış veri tek başına zayıf içeriği, kötü teknik temelleri veya belirsiz arama amacını telafi etmez; daha ziyade sayfa bağlamını netleştirerek diğer SEO uygulamalarını tamamlar.
Temel formatlar ve hangi formatı seçmelisiniz?
Günümüzde en yaygın ve önerilen uygulama JSON-LD biçiminde schema markup kullanmaktır. Diğer formatlar microdata ve RDFa'dır; teknik olarak işe yararlar ancak JSON-LD çoğu durumda daha kolay yönetilir ve Google tarafından da desteklenir.
Yaygın schema tipleri (uygulama alanına göre seçilmeli):
- Article / NewsArticle
- Product, Offer, AggregateRating
- FAQPage, HowTo
- BreadcrumbList
- Event, LocalBusiness, Organization, Review
Uygulama: nerede ve nasıl eklenir?
JSON-LD işaretlemesini sayfanın <head> veya <body> içinde <script type="application/ld+json"> bloğu olarak koyabilirsiniz. Örnek kısa FAQ JSON-LD'si (tek bir soru için):
<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Site içeriğimde FAQ nasıl işaretlenir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Kısa ve doğrudan cevaplar verin; soru ve cevapların sayfa içeriğiyle eşleştiğinden emin olun."}}]}</script>
Uygulama sırasında dikkat edilmesi gerekenler:
- İşaretlediğiniz içerik mutlaka sayfa içinde görünür olmalı; görünmez veya yanıltıcı içerik işaretlemek Google politikalarına aykırıdır.
- Kullanılan schema tipinin zorunlu ve önerilen alanlarını schema.org belgelerine ve Google’ın zengin sonuç yönergelerine göre doldurun.
- Sayfanın canonical URL'si ile işaretlemede kullanılan URL'lerin tutarlı olmasına dikkat edin.
Doğrulama ve kontrol adımları
Yapılandırılmış veriyi uyguladıktan sonra şu araç ve adımlarla doğrulayın:
- Google Rich Results Test: Sayfanın zengin sonuçla ilişkili işaretlemeyi doğru algılayıp almadığını kontrol edin.
- Schema Markup Validator (schema.org tarafından desteklenen araç): şema sözdizimi ve schema.org uyumluluğunu kontrol edin.
- Sahip olduğunuz sayfalar için Google Search Console URL Inspection: Google’ın sayfayı nasıl gördüğünü ve dizin durumunu kontrol edin.
- Tarayıcı araçları: Chrome DevTools → Elements ile render edilmiş DOM'u, Network ile yüklenen JSON-LD bloklarını ve JavaScript davranışını inceleyin.
- Ham HTML kontrolü için curl komutları: sadece başlıkları görmek için curl -I https://example.com/sayfa , tam HTML görmek için curl -A "Mozilla/5.0" https://example.com/sayfa
Not: Google’ın cached pages özelliği 2024 başında kaldırıldı. Ayrıca Google, mobile-first indexing çerçevesinde Googlebot Smartphone'u varsayılan olarak kullanıyor; bu nedenle mobilde sunulan HTML'nin yapılandırılmış veri içeriğini doğru yansıttığından emin olun (July 2024 sonrası varsayılan davranış).
Sorun giderme — yaygın hatalar ve çözümleri
Aşağıda sık karşılaşılan sorunlar ve pratik çözümleri yer alır.
- Geçersiz sözdizimi: Rich Results Test veya Schema Markup Validator 'invalid' hatası veriyorsa JSON-LD içindeki tırnak, virgül veya kapatma parantezlerini kontrol edin.
- Sayfada görünmeyen içerik işaretlenmiş: İşaretlediğiniz soru/cevap, yorum veya fiyat sayfa üzerinde gerçek bir içerik değilse kaldırın; bu tür kullanım Google'ın zengin sonuç politikalarına aykırıdır.
- JavaScript’te üretilen JSON-LD, Google tarafından işlenmiyorsa: işaretlemeyi sunucu tarafında render etmeyi veya önceden oluşturulmuş HTML içinde gömmeyi düşünün; Chrome DevTools ile render edilmiş DOM'u kontrol edin.
- Uyumsuz URL'ler: İşaretleme içinde kullanılan URL'lerin canonical ile tutarlı olduğundan ve 301/302 yönlendirmeleriyle çelişmediğinden emin olun.
Politikalar, kötüye kullanım ve ücretli içerik
Yapılandırılmış veriyi politika dışı veya yanıltıcı amaçlarla kullanmak Google tarafından cezalandırılabilir; özellikle şunlara dikkat edin:
- Gerçek olmayan veya manipülatif yorumlar/revizyonlar işaretlemek.
- Sayfanın bir parçası olmayan bilgileri (ör. reklam içeriği) schema ile işaretlemek.
Ayrıca ücretli veya ticarî bağlantı yerleşimleri gibi durumlarda bağlantıların rel="sponsored" veya rel="nofollow" ile işaretlenmesi tavsiye edilir; Google, bir bağlantının amacının sıralamayı manipüle etmek olduğunu tespit ederse bunu link spam olarak ele alabilir. Örnek:
Yapılandırılmış veri, bağlantı politikasının yerini almaz; şema, sayfa içeriğinin anlamını açıklarken, bağlantıların uygun şekilde etiketlenmesi link spam riskini azaltır.
Uygulama kontrol listesi (pratik)
- İçerik-tutarlılık: İşaretlemeyi sayfadaki görünür içerikle eşleştirin.
- Sözdizimi: JSON-LD'ın geçerli olduğundan Schema Markup Validator ve Rich Results Test ile emin olun.
- Mobil kontrolü: Googlebot Smartphone varsayılan tarayıcı olduğu için mobildeki HTML ile tutarlı olup olmadığını kontrol edin.
- Dizinlenebilirlik: URL Inspection ile sayfanın erişilebilir ve dizinlenebilir olduğunu doğrulayın; dizine eklenmeyen bir sayfadaki işaretleme zengin sonuç almayabilir.
- Politikalar: Google’ın zengin sonuç yönergelerini ve schema.org kurallarını ihlal etmediğinizden emin olun.
Son notlar
Yapılandırılmış veri, arama motorlarına içerik yapısını ve bağlamını anlatmak için güçlü bir araçtır; fakat en iyi sonuçlar, sağlam içerik, doğru site mimarisi ve dizinlenebilirlik ile birlikte elde edilir. Şemayı uygularken doğrulama ve politika uyumluluğu rutin bir adım olmalıdır.
SSS
Yapılandırılmış veri sıralamayı doğrudan yükseltir mi?
Yapılandırılmış veri tek başına garantili bir sıralama artışı sağlamaz. Arama motorları şemayı sayfanın bağlamını anlamak için kullanır; iyi içerik ve teknik SEO uygulamalarıyla birlikte kullanıldığında ziyaretçi etkileşimini ve zengin sonuç gösterimlerini iyileştirebilir.
JSON-LD'yi head yerine body'ye koymak sorun yaratır mı?
Genel olarak JSON-LD hem <head> hem de <body> içinde çalışır. Önemli olan Google ve diğer arama motorlarının işaretlemeyi sorunsuzce bulabilmesi ve işaretlemenin sayfa içeriğiyle tutarlı olmasıdır.
Üçüncü taraf yayıncıya eklenen şema nasıl doğrulanır?
Bir yayıncı sayfasındaki şemayı doğrulamak için sayfa URL'sini Rich Results Test'e girin veya sayfanın ham HTML'sini curl ile çekip JSON-LD bloğunu kontrol edin (ör. curl -A "Mozilla/5.0" https://yayinci.example/sayfa). Yayıncıya ait sayfalar için Google Search Console erişiminiz olmayacağından URL Inspection kullanamazsınız; ayrıca site: operatörü indexleme hakkında gösterge verebilir ancak kesin doğrulama sağlamaz.
İlgili makaleler

FAQ Schema: Bilmeniz gereken temeller
FAQ Schema uygulamanın ne işe yaradığını, nasıl doğru uygulanacağını ve sık yapılan hataları adım adım öğreneceksiniz.

Sıralamaları artırmak için SEO ipuçları
Teknik, içerik ve backlink odaklı SEO adımlarıyla arama sıralamalarınızı iyileştirin; doğrulama ve sık yapılan hatalar için pratik kontrol listeleriyle.

En iyi SEO hizmetleri: seçim ve doğrulama rehberi
SEO hizmeti seçerken hangi teknik ve içerik kriterlerini, link politikalarını ve doğrulama adımlarını kullanacağınızı öğrenin.
